سندرم روده تحریک پذیر

۰۱ آذر ۱۳۹۵ | ۱۱:۰۵ کد : ۲۲ مطالب روانشناسی
تعداد بازدید:۲۳۳
روده تحریک پذیر یا اصطلاحا (IBS  ) یک اختلال شایع گوارشی است که در آن روده‌ها به انقباض‌های نامنظم و دردناک گرفتار می شوند. شیوع این بیماری در سال‌های اخیر خصوصا با گسترش زندگی پر‌استرس و تنش‌آفرین شهری زیاد شده است. مشکلات اقتصادی، استرس و اضطراب محیط کاری، فشار عصبی ناشی از یک تصمیم‌گیری بزرگ و سرنوشت‌ساز، شکست در یک رابطه عاطفی، مرگ عزیزان و نزدیکان و شکست اقتصادی، هر یک به تنهایی می‌تواند سیستم عصبی فرد را دچار اختلال‌های شدیدی کندکه روده تحریک پذیر را باید یکی از شایع‌ترین نتایج این اختلال‌ها در دستگاه گوارش بنامیم.
سندرم روده تحریک پذیر

هیپنوتراپی بیماریِ روده‌ی تحریک‌پذیر (آی. بی. اس)

 

روده تحریک پذیر یا اصطلاحا (IBS  ) یک اختلال شایع گوارشی است که در آن روده‌ها به انقباض‌های نامنظم و دردناک گرفتار می شوند. شیوع این بیماری در سال‌های اخیر خصوصا با گسترش زندگی پر‌استرس و تنش‌آفرین شهری زیاد شده است.

مشکلات اقتصادی، استرس و اضطراب محیط کاری، فشار عصبی ناشی از یک تصمیم‌گیری بزرگ و سرنوشت‌ساز، شکست در یک رابطه عاطفی، مرگ عزیزان و نزدیکان و شکست اقتصادی، هر یک به تنهایی می‌تواند سیستم عصبی فرد را دچار اختلال‌های شدیدی کندکه روده تحریک پذیر را باید یکی از شایع‌ترین نتایج این اختلال‌ها در دستگاه گوارش بنامیم.

این بیماری حدود ۱۵ درصد افراد جامعه را مبتلا می‌کند. علایم اصلی این بیماری عبارت‌اند از دردهای شکمی که با اجابت مزاج برطرف می‌شوند، اسهال یا یبوست، نفخ شکم، افزایش دفع گاز و تهوع. ولی نگران نباشید چون خوش‌بختانه این اختلال، خطر ابتلا به بیماری‌های خطرناک دستگاه گوارش مانند خون‌ریزی‌های مزمن و سرطان را افزایش نمی‌دهد.

جالب است که بدانید هیچ یافته‌ی غیرطبیعی در آزمایشات تشخیصی و بررسی‌های آندوسکوپی از دستگاه گوارش دیده نمی‌شود. درواقع آی. بی. اس. اختلال عملکرد دستگاه گوارش در غیاب آسیب جسمیِ معده و روده است. این بیماری بیشتر در جمعیت‌های شهری و کسانی که در معرض استرس قرار دارند، دیده می‌شود. معمولاً اولین نشانه‌های آی. بی. اس. پس از وقوع یک استرس شدید مثل فوت یکی از عزیزان، بروز مشکلات جدی شغلی یا خانوادگی و مانند آن ظاهر می‌شوند. این نشانه‌ها در مواقع فشارهای عصبی شدت می‌یابند. مصرف نوشابه‌های گازدار، قهوه و چای پررنگ، شیر و هم‌چنین غذاهای نفّاخ مانند حبوبات و کلم می‌توانند موجب تشدید علایم در برخی بیماران شوند. تاکنون هیچ درمان دارویی قطعی برای این بیماری معرفی نشده است و داروهای اصلیِ کنترل‌کننده‌ی آن شامل داروهایی برای کنترل درد، درمانِ علامتیِ اسهال یا یبوست و یا داروهای آرام‌بخش است.

فرضیه‌های متنوعی برای توضیح علت بیماری آی. بی. اس. ارائه شده‌اند که هیچ‌کدام تمامی نشانه‌های آن را توجیه نمی‌کنند. در حال حاضر آن‌چه صحیح‌تر به‌نظر می‌رسد، اختلال سیستم عصبی مرکزی در ادراکِ صحیح پیام‌های دریافتی از روده‌ها و ناتوانی در کنترل عملکرد دستگاه گوارش است. براساس پژوهش‌های علمی موجود، امروزه اثر غیرقابل‌انکار فرایندهای ذهنی بر نشانه‌ها و حالات جسمی بر کسی پوشیده نیست. در واقع ذهن و بدن دو واحد مجزا نیستند که هر کدام به‌تنهایی بیمار شوند بلکه باید آن‌ها را دو جزء از یک واحد متحد به نام واحد ذهن-بدن دانست.

از یک سو می‌دانیم که تمامی بیماری‌های به‌ظاهر جسمی، اثرات غیرقابل‌انکار بر ذهن و روان آدمی می‌گذارند و از سوی دیگر تمامی اختلالات به‌ظاهر روانی و عصبی، همیشه نشانه‌های واضحِ جسمی نیز دارند. رشته‌های عصبی، پیام‌هایی را از قسمت‌های مختلف بدن به مغز می‌برند و مغز نیز با استفاده از همین رشته‌های عصبی دستورات لازم را به اندام‌ها و اعضای بدن می‌فرستد. وقتی به هر دلیل (مثل فشارهای شدید روانی)، انتقال پیام‌ها در هر یک از دو سوی این ارتباط با اشکال مواجه شود، واحد ذهن-بدن بیمار می‌شود و بستگی به محل اختلال، علایم و نشانه‌های خاصی بروز میکند.پزشکی ذهن-بدن، رشته‌ی جدیدی در علم طب است که تاثیر متقابل ذهن و بدن بر یکدیگر را مورد مطالعه قرار می‌دهد. هیپنوتیزم از بهترین روش‌های کنترل و هدایت این تاثیر متقابل است. با استفاده از هیپنوتیزم، می‌توان مشکلات جسمی که ریشه در فرایندهای ذهنی دارند را به‌خوبی تخفیف داد و حتی درمان نمود. با توجه به این واقعیت که آی. بی. اس. درنتیجه‌ی اختلال در ارتباط سالم ذهن و دستگاه گوارش ایجاد می‌شود، هیپنوتراپی از موثرترین درمان‌های آن محسوب می‌شود.

پژوهش‌های علمیِ بسیاری موفقیت درمان هیپنوتیزمیِ آی. بی. اس را به اثبات رسانده‌اند:

تمام کسانی که هیپنوتیزم‌شدن را تجربه کرده‌اند، آن را حالتی بسیار خوشایند همراه با آرامش عمیق جسمی و روانی توصیف می‌نمایند. با این وجود، فواید هیپنوتیزم بسیار بیشتر و فراتر از آرامشِ عمیقی است که شخص تجربه می‌کند. توسط هیپنوتیزم می‌توان ذهن را برای ارتباطی سالم‌تر با بدن برنامه‌ریزی نمود و بدین ترتیب فرد حتی بدون این‌که آگاهانه تلاش نماید، در اعماق ذهن ناخودآگاهِ خویش، اثرات درمانی را دریافت می‌دارد. در شرایط هوشیاریِ معمولی، دریچه‌ی بین خودآگاه و ناخودآگاه بسته است. در حالی‌که تحت هیپنوتیزم می‌توان تلقینات درمانی را مستقیماً به ناخودآگاه یعنی جایی که مسوول اغلب افکار، رفتارها، هیجانات و حس‌های انسان است، گسیل داشت.


به دلایل زیر هیپنوتراپی یکی از بهترین درمان‌های به‌کاررفته در آی. بی. اس. است:

موفقیت درمانی این روش حدود ۸۰ درصد است که بالاترین میزانِ موفقیت در مقایسه با سایر روش‌های موجود است. به همین علت انجمن روان‌شناسی امریکا هیپنوتراپی را موفق‌ترین درمان آی. بی. اس. معرفی نموده است.

  • پژوهش‌های مختلف نشان داده‌اند هیپنوتراپی در بیمارانی که با سایر روش‌ها به نتایج خوبی نرسیده‌اند، موجب تخفیف قابل توجه علایم شده است.
  • از قدرت شفادهندگی ذهن خود بیمار استفاده می‌شود و هیچ عارضه‌ی جانبی ندارد.
  • شدت نشانه‌های آی. بی. اس. ارتباط مستقیمی با فشارهای روانی و اضطراب بیمار دارد.
  • هیپنوتراپی علاوه بر درمان علایم آی. بی. اس. سایر نشانه‌های استرس (که اغلب در این بیماران یافت می‌شود) مانند سردردهای تنشی و پُرفشاری خون را نیز هم‌زمان درمان می‌کند و باعث بهبود کیفیت زندگی می‌شود.
  • اثرات مفید هیپنوتراپی حتی تا سال‌ها پس از درمان باقی می‌ماند و احتمال بازگشت بیماری در مقایسه با سایر روش‌ها، بسیار پایین است.
  • به بیمار آموزش داده می‌شود تا با استفاده از خود-هیپنوتیزم، درمان را موثرتر و پایدارتر گرداند.

همان‌طور که در ابتدای مقاله ذکر شد بروز و هم‌چنین تشدید آی. بی. اس. ارتباطی تنگاتنگ با استرس و فشارهای روانی دارد. بنابراین هیپنوتیزم از طریق ایجاد آرامش عمیق و گسترده‌ی جسمی و روانی می‌تواند باعث تخفیف علایم بیماری شود. اما همان‌طور که پیش‌تر بیان شد، فواید هیپنوتراپیِ آی. بی. اس. به کاهش استرس، محدود نمی‌شود. با استفاده از روش‌های هیپنوتیزمیِ کنترل درد و آموزش خود-هیپنوتیزم، می‌توان درد شکمی را که از بارزترین علایم این بیماری است، به‌خوبی کنترل نمود. از سوی دیگر هیپنوتیزم با تاثیر بر ناخودآگاه، عملکرد دستگاه گوارش را که ظاهراً غیرارادی به‌نظر می‌رسد، تحت اراده و اختیار ذهن درمی‌آورد. بنابراین حرکات غیرطبیعی روده که موجب اسهال یا یبوست بیماران شده است، دوباره منظم می‌شود و اجابت مزاج به حالت طبیعی و سالم خود بازمی‌گردد. در نهایت، فرد با استفاده از تکنیک قدرتمند خود-هیپنوتیزم، خود را برای همیشه در برابر استرس و بیماری‌های ناشی از آن مصون می‌نماید.

از روشهای پیشگیری میتوان به موارد زیر اشاره کرد :

هر فردی می تواند دچار ناراحتی های شکمی به خاطر نگرانی و اضطراب شود. اما اگر شما دچار سندرم کولون تحریک پذیر هستید، مشکلات در ارتباط با استرس مانند درد شکمی و اسهال با شدت و حدت بیشتری صورت می گیرد. پیدا کردن راه هایی برای برخورد با استرس می تواند بشدت در پیشگیری یا تخفیف نشانه ها کمک کننده باشد:

- مشاوره : در برخی موارد، یک فرد مراقب سلامتی مانند روان شناس یا روانپزشک می تواند کمک به یاد گیری شما برای کاهش استرس با توجه به چگونگی پاسخ شما به اتفاقات در زندگی شما و سپس کار کردن با شما برای اصلاح یا تغییر آن پاسخ ها

-پس خوراند زیستی  Biofeedback : این روش کاهش استرس کمک به شما برای کم کردن کشش ماهیچه و آهسته کردن ضربان قلب با کمک فیدبک می شود . شما سپس یاد می گیرید که چگونه این تغییرات را بر خود اعمال کنید.هدف کمک به شما برای رفتن به یک مرحله شلی و راحتی است بنابراین شما بهتر می توانید بر استرس غلبه کنید. بیوفیدیک را اغلب در بیمارستانها و مراکز پزشکی یاد میدهند.

 - ورزش های منظم ، یوگا، ماساژ و مدیتیشن.تمام اینها می توانند راه های موثری برای کاهش استرس باشند.شما می توانید به کلاس های یوگا و مدیتیشن بروید یا آنها را با استفاده از کتاب و نوار در منزل تمرین کنید.

ورزشهای شل کننده پیش رونده :  اینها کمک به شل کردن ماهیچه ها یک به یک در بدن شما می شود، با سفت کردن ماهیچه ها در پا شروع کنید، سپس تمرکز به پاها کنید ، سپس تمرکز کنید و اجازه دهید به آهستگی تمامی گرفتگی برود. بعد، شکم خود را سفت و شل نمایید . ادامه بدهید با تمامی ماهیچه های در بدن، شامل آنها که در چشم ها و سر هستند که تماما شل باشند.

تنفس عمیق : اغلب بالغین از سینه های خود تنفس می کنند. اما شما وقتی که از دیافراگم نفس می کشید آرام می شوید، ماهیچه هایی که قفسه سینه را از شکم شما جدا می کنند. وقتی شما نفس را به درون می دهید، به ماهیچه های شکم خود اجازه دهید که با نفس باز شود، وقتی شما نفس را بیرون می دهید، ماهیچه شکم شما به طور طبیعی منقبض می شود. تنفس عمیق همچنین می تواند کمک به شل کردن ماهیچه های شکمی کند، که می تواند منجر به فعالیت بهتر روده ها شود.

هیپنوتیسم : می تواند موجب کاهش درد شکمی و باد کردن شود. یک فرد وارد می تواند به شما آموزش دهد که چگونه وارد مرحله شل شوید و سپس راهنمایی می کند شما را برای تصور اینکه ماهیچه های روده خود را سفت و شل کنید.

 - تکنیکهای دیگر : هر روز ۲۰ دقیقه را بگذارید برای هر فعالیتی که موجب شلی و راحتی شما می شود، مثل گوش کردن به موسیقی، خواندن، بازی کامپیوتری، یا غوطه ور شدن در آب گرم حمام.

کلید واژه ها: روده تحریک پذیرسندرم


نظر شما :